Beste Daan,
Schaken? Ik heb niks met die sport. Te ingewikkeld, zo lijkt het mij. Vervelend langdradig, zo komt het bij mij over. Toch is het net die wereld waarin u mij introduceert. U doet mij kennismaken met schaakgrootmeester Max de Nobel. Een wereld gaat voor mij open. Dat dit zou gebeuren, had ik kunnen verwachten. Een schijnoffer blijkt een schaakoffer te zijn waarbij men tijdelijk materiaal weggeeft, maar verwacht dat men het snel terugwint of er direct een duidelijk voordeel voor terugkrijgt. Het lijkt dus alsof men een stuk offert, maar in werkelijkheid is het offer tactisch gerechtvaardigd. Een schijnoffer kan niet enkel gebruikt worden in het schaken. Schijnoffers kunnen ook gebracht worden in het dagelijkse leven. In een relatie. In een huwelijk. Het leven lijkt soms wel wat gemeen te hebben met schaken. In de titel van uw boek schuilt een dubbele gelaagdheid. Het schaken. Het leven.
Uw verhaal laat u vertellen door Ella Leeuwin en David Leeuwin. Moeder en zoon. Max de Nobel was respectievelijk de echtgenoot en de vader. Ella en David brengen verslag uit van hun leven met een schaakgrootmeester. Zachtjes uitgedrukt kunnen we stellen dat het samenleven een hobbelig parcours was. De rol van schaakgrootmeester én echtgenoot én vader leek onverenigbaar. Het huwelijk draait uit op een echtscheiding. Moeder en zoon nemen afstand van Max. Hij verdwijnt uit hun leven. Of toch niet helemaal. Ella is in therapie bij een psycholoog. In een poging haar relatie met Max te kunnen begrijpen en de breuk beter te kunnen plaatsen. David doet als journalist dan weer onderzoek naar een spionagenetwerk, waarin zijn vader een onduidelijke en nog niet uitgeklaarde rol zou hebben gespeeld. Een spionagenetwerk waarbij de CIA zou samengewerkt hebben met de Nederlandse inlichtingendienst. De afwezige Max blijft sluimeren in het leven van Ella en David. De afwezige blijkt toch nog aanwezig te zijn.
Om dat verhaal te kunnen vertellen, reizen we de wereld rond. Suriname. Mexico. Nederland. Frankrijk. Om dan uiteindelijk te eindigen in Duitsland. Wij reizen niet enkel de wereld rond. Wij maken net zozeer een reis doorheen de tijd. We starten in de jaren tachtig om uiteindelijk halt te houden in het heden. Landen en tijden lopen door elkaar heen. Dat kan verwarrend klinken. Maar helder afgelijnde hoofdstukken houden het voor de lezer overzichtelijk. Die heldere structuur houdt de lezer op het juiste pad. Verdwalen is (bijna) onmogelijk. Grappig hierbij is dat u koos voor vierenzestig hoofdstukken. Dat zou toeval kunnen zijn. Toch meen ik dat het een bewuste keuze is. Want telt een schaakbord geen vierenzestig velden? U ziet, al lezend word ik nog een kenner van het schaakspel.
Ik moet denken aan dat ene liedje van Will Tura, ’t Leven is als toneel. Net zozeer kan gezegd worden dat het leven als een schaakspel is. Waarbij elkeen zijn pionnen verschuift over het bord. Soms begrijpelijke zetten. Soms irrationele zetten. Op elke zet volgt een tegenzet. Het schaakspel tussen man en vrouw kent een nogal woelig en heftig verloop. Net zoals het schaakspel tussen vader en zoon. Maar aan het eind van het spel komen de inzichten. Die inzichten worden helder bij analyse van de gedane zetten.
Uw boek doet ons nadenken wat waarheid precies is. Wat waarheid zou kunnen zijn. De waarheid van een huwelijk. De waarheid van een relatie. U schrijft dat waarheid wordt bijeengehouden door getuigen. Als die getuigen er niet meer zijn, houdt de waarheid op te bestaan. Dan zijn er enkel nog waarheden. Elkeen zijn waarheid. Waarbij elke waarheid bestaansrecht mag hebben. Dat inzicht kan verhelderend werken. Dat doet het alleszins voor David. Dat doet het alleszins voor Ella. Een overlijdensbericht aan het eind van uw boek licht hierbij een tipje van de sluier op.
Beste Daan. Ik ben een leek in het schaken. Ik dacht dat mijn totale onwetendheid in de weg ging staan van het verhaal. Die vrees was onterecht. Voorkennis is helemaal niet nodig. Want wat u brengt, is het verhaal van een relatie. Tussen een man en een vrouw. Tussen een zoon en een vader. Wat u brengt, is een terugkijken op een relatie in de hoop die relatie eindelijk te kunnen begrijpen. Afstand nemen om dichterbij te kunnen komen. U doet dat op een voortreffelijke manier. Op een schitterende manier. U doet het op een manier zoals het een meesterverteller betaamt. Voor dat alles wil ik u danken. Dank dus. Dank. Dank. Dank.
Met vriendelijke groeten.
Reactie plaatsen
Reacties