Beste Jeroen,
Beste Titus,
Beste Tom,
Alles begon met God. Vele jaren terug zong ik die woorden. Als vrome kerkganger. Nu ben ik ouder. Nu weet ik beter. Nu weet ik dat God niet het begin is van alles. Uw verhaal begint met een Pool. Met Kazimierz Nowak. Hij leefde in het begin van de twintigste eeuw. Hij was werkloos. Om zijn gezin toch te kunnen onderhouden, nam hij een nogal drastisch besluit. Hij zou gaan fietsen. Vanuit Tripoli vertrekt hij naar Zuid-Afrika om te eindigen in Algiers. Iets langer dan vijf jaar is hij onderweg. Een afstand van veertigduizend kilometer. Van die reis doet hij verslag. Die verslagen worden gepubliceerd. Daarvoor wordt hij vergoed. Dat geld maakt hij over aan zijn gezin. Kazimierz Nowak is de reizende kostwinner.
In 2023 wordt het boek Alleen door Afrika uitgebracht. In dat boek wordt het verhaal van die opzienbarende reis verteld. Van een boek wordt wel eens gezegd dat het een impact kan hebben op de lezer. Dat is met dit boek zeker het geval. Voor u bleef het lezen van dit boek niet zonder gevolgen. Een idee zet zich vast in uw hoofd. Het zet u aan in de voetsporen te treden van Nowak. U zal die vergeten reis vervolledigen. Want u ontdekte een ‘foutje’ in de reisroute. In het boek leest u dat zijn fiets het begaf in Namibië. Hij vervolgde zijn reis te paard. Pas in Angola springt hij opnieuw op de fiets. Een nieuwe fiets. Tweeduizend tweehonderd kilometer heeft Nowak niet gefietst. Dat ‘foutje’ zal u herstellen. U zal van Gumuchab in Namibië naar Huambo in Angola fietsen. Een idee wordt een reis. Een reis van vijf weken.
U vertrekt. Niet goed wetende waaraan u begint. Dat moet u al snel vaststellen. U blijkt geen Remco Evenepoel te zijn. De conditie is niet optimaal. De hitte heb u onderschat. Net als de wind. Een weldenkend mens was heel waarschijnlijk nooit aan de onderneming begonnen. Maar heel soms moet een mens gewoon de sprong wagen. Zonder zich vragen te stellen. Zonder zich te laten afschrikken. Alleen zo kunnen verhalen ontstaan. Mooie verhalen.
In uw podcast maakt u voelbaar wat reizen is. Reizen is ontmoeten. Dat is wat ook u doet. U ontmoet een muzikant. Een vluchteling. Een boer. Een jager. Een arbeider. Een ex-mijnwerker. Jawel, u ontmoet zelfs een koning. Die ontmoetingen lijken de motor te zijn van uw reis. Die ontmoetingen stuwen u voort. Geven u energie. In die gesprekken leert u het Afrikaanse leven kennen. De mooie kanten. De ruwe kanten. In die gesprekken hoort u de echo’s van de geschiedenis van een continent. Uw indrukken kan u vergelijken met de indrukken van Nowak. Al fietsend ontdekt Nowak de donkere kanten van het kolonialisme. Nowak wordt een criticus van het kolonialisme. De reis opent zijn ogen. Dat gebeurt ook met u. U ervaart hoe de verhoudingen tussen zwart en wit nauwelijks gewijzigd zijn. U maakt kennis met de economische ongelijkheid. Die ervaringen worden gekaderd en in een bredere context geduid door Professor Dr. Inge Brinkman. Zij trekt uw verhaal wat wijder open. Uw verhaal wordt ook het verhaal van een continent.
Drie fietsers. Toch voelt het alsof er nog een vierde fietser meereist. Het lijkt alsof Nowak achterop uw fiets meereist. Want heel af en toe komt Nowak aan het woord. Via zijn brieven aan zijn vrouw Marys. In die persoonlijke brieven is hij minder heldhaftig dan in zijn gepubliceerde verslagen. In die brieven praat hij over zijn angsten. Over zijn heimwee. Over zijn liefde. Over zijn twijfels. In zijn brieven aan zijn vrouw is de ‘Indiana Jones’ ver weg. Breekbaarheid, dat weerklinkt doorheen zijn brieven. Ik moet denken aan de drie musketiers. Die waren ook met vier. U bent Aramis. U bent Athos. U bent Porthos. Nowak is de vierde musketier. Nowak is D’Artagnan.
Die vierde musketier leren we beter kennen. U duikt in het verleden van Nowak. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij in Oostenrijk. Bij het Poolse Legioen. Hij was fysiek en mentaal gebroken. U gaat nadenken over de beweegredenen voor de reis, die Nowak maakte. Zou de werkloosheid hem tot deze reis ‘gedwongen’ hebben of waren er toch andere redenen. Dat tracht u ook uit te zoeken. Het wordt ook een zoektocht naar de motivatie van een man met een plan.
Weg van Nowak is niet enkel het verhaal van een reis. Van uw reis. Het is meer. Het is ook het verhaal van een continent. Het verhaal van een ontdekkingsreiziger (want zo wordt hij genoemd op Wikipedia). Maar bovenal vertelt Weg van Nowak wat reizen doet met een mens. Reizen verruimt de blik. Reizen verenigt. Maar bovenal herinnert reizen er ons aan hoe bevoorrecht wij zijn. Dat laatste durven wij al eens te vergeten. Reizen is dan een handige en nuttige reality check. Die dingen te horen in uw podcast maakt mij gelukkig. Omdat zij gelijklopen met mijn motivatie om te reizen. Om te blijven reizen.
Beste Jeroen. Beste Titus. Beste Tom. Zuinigheid blijkt een mooie deugd te zijn. Met uw podcast was ik niet zuinig. Ik luisterde de vijf afleveringen na elkaar. Zonder enige pauze. Ik had het mij anders voorgenomen. Ik zou elke week één aflevering beluisteren. Het draaide anders uit. Omdat de podcast zó goed was. Ik kon niet stoppen. Ik wou weten hoe het u verging. Nu moet ik wachten. Maar uitkijkend verlangen is goed. Ik weet nu dat elke week een nieuw pareltje op mij wacht. Dat is goed. Dat is prima. Daarom wil ik u danken voor die heerlijke podcast. Dank dus. Dank. Dank. Dank.
Met vriendelijke groeten.
Reactie plaatsen
Reacties