Beste Mandula,
Beste Rachel,
Enkele weken terug las ik een Instagrampost van Yahel Gazit, fotograaf en onderzoeker. In die post las ik dat Israël vol staat van ‘vergeten’ Palestijnse plekken en verhalen. Voormalige Palestijnse dorpen zijn leeggeveegd en kregen Hebreeuwse namen in plaats van Arabische. In diezelfde post zegt Noga Kadman, een onderzoeker, dat op meer dan de helft van de ruim 400 ontvolkte Palestijnse dorpen nu toeristische locaties, nationale parken of bossen liggen. Bij het lezen van die post moest ik denken aan Het beloofde bos, uw podcast. Ik herinnerde mij die podcast als boeiend, leerrijk en bijzonder interessant. Ik besloot uw podcast te herbeluisteren.
Uw podcast begint met een certificaat, dat u op zolder vindt tijdens een opkuis. Daarin leest u dat uw vader in 1944 een boom liet planten in Palestina. Die ene vondst zet dingen in beweging. Er volgt een onderzoek. Een podcast. U zal naar New York reizen. Naar Jeruzalem. U stelt zich de vraag waaraan uw vader zijn geld nu net had uitgegeven. Dat wist uw vader niet. Net zoals hij niet wist dat hij deel geworden was van een geschiedenis die groter en duisterder en vreemder was dan hij zich ooit had kunnen voorstellen.
U begint uw onderzoek in 2023. Net geen tachtig jaar nadat uw vader die ene boom had gekocht. In het jaar dat er in Gaza een genocide aan de gang is. Het exacte doel van uw onderzoek is het vinden van die ene boom. Die boom stond er vóór de staat Israël bestond. Die boom staat er nog steeds. Althans, dat is wat u vermoedt.
Het kan gek lijken dat u een verhaal over bomen vertelt terwijl er bommen vallen. U beseft evenwel dat u met dit verhaal naar de basis gaat. De basis waaruit alles voortkomt. U stelt immers cast dat de bommen voortkomen uit de bomen.
In uw onderzoek komt u uit bij het Joods Nationaal Fonds. Dat Fonds koopt gronden aan en plant bomen. Een symbolische daad. Zo wordt het voorgesteld. U ontdekt dat die plantacties meer zijn dan louter symboliek. Achter die bomen schuilt een uitgekiende strategie. Bomen hebben hier een politieke betekenis. Bomen worden hier gebruikt als deel van een koloniale operatie. De bomen dienen als een definitieve manier om het oude landschap te verbergen. Palestijnse dorpen worden gewist. Verdwijnen onder een groen sluier. Dat kan u zelf vaststellen als u naar Biram, een Palestijns dorp, reist. Het dorp is verdwenen onder een nationaal park. Wat u nog kan zien, zijn enkel ruïnes. Weggestoken onder groen. Wat gebeurde en gebeurt, is het verdonkeremanen van de geschiedenis. Het leert de Israëliërs weg te kijken. Wat niet gezien wordt, bestaat niet of heeft nooit bestaan.
Uiteindelijk vindt u dat ene bos. Het bos waarvan de boom van uw vader deel uitmaakt. Die ene specifieke boom vindt u evenwel niet. Maar dat lijkt u niet te deren. Want intussen is uw podcast meer geworden dan enkel het verhaal van die ene boom.
Tijdens uw onderzoek leest en hoort u verhalen over het beloofde land. Over een land zonder volk voor een volk zonder land. Dat was de propaganda. U leest en hoort verhalen over het idee van Israël dat voor zo velen zo krachtig is. Een plek waar Joden uit Europa naar toe zouden kunnen, voelde als een noodzaak. Een historische noodzaak, vrij van angst. Dat was het kader voor veel Joden die de Shoah hadden meegemaakt of die opgroeiden in de schaduw van de Shoah. Bij die propaganda en dat idee plaatst u tijdens uw onderzoek meer en meer vraagtekens.
U vraagt zich af wat er met de oorspronkelijke bewoners gebeurde. Want het land was niet leeg zoals de zionisten beweerden en beweren. U kijkt naar een geschiedenis waarvan slechts een deel wordt verteld. Een geschiedenis waaruit de Palestijnen werden geschrapt. U ontdekt het verhaal van de bedoeïenen. Over de pogingen hen te hervestigen. Die hervestigingen in townships worden officieel omschreven als een manier om de bedoeïenen een betere toegang te verlenen tot voorzieningen. Tegelijk is het een manier om meer grip te krijgen op het land.
Bij het luisteren naar uw podcast gaan mijn ogen vaak wijdopen staan. Gaan mijn ogen dikwijls knipperen. Want terwijl u het verhaal vertelt van die bomen, wordt uw verhaal groter en grootser. Uw verhaal wordt ruimer. U vertelt over het politiek zionisme. Over het christelijk zionisme. Over het Joods Nationaal Fonds. Over vluchtelingenkampen. Over bezette gebieden. Over de bezetting van de Gazastrook. Over het stichten van Joodse nederzettingen. Over dienstweigeraars. Over terreur van kolonisten. Over corruptie van het Joodse geloof.
Wat u niet verwachtte, is het feit dat het verhaal onder uw huid kruipt. Het verhaal daagt u uit. Doet u kritisch kijken naar uw Joods zijn. Doet u nadenken over uw wortels. Dat is hard. Dat is intens. Ook dat deel van het verhaal belicht u in uw podcast. Wat u niet wist bij het begin van uw onderzoek, is wat één boom vermag. Wat de impact van één boom kan zijn.
Beste Mandula. Beste Rachel. Wat u met uw podcast aantoont is dat bomen ook bommen kunnen zijn. Dat bomen niet onschuldig zijn. Hoe bomen een wapen kunnen zijn. U toont dat wat vandaag gebeurt een lange voorgeschiedenis kent. Terwijl vandaag bommen en bulldozers hele dorpen platleggen, gebeurde dat vroeger ook. Op een andere manier. Met hetzelfde doel, zijnde het uitwissen van het verleden, van het heden en van de toekomst van het Palestijnse volk. Dat doet u op een scherpe manier. Op een overtuigende manier. Op een meeslepende manier. Voor uw getuigenis en onderzoek wil ik u graag bedanken. Van ganser harte. Dank dus. Dank. Dank. Dank.
Met vriendelijke groeten.
Reactie plaatsen
Reacties