Beste Colum,
Zanghonden? Gelezen. Het verre licht? Gelezen. Danser? Gelezen. Laat de aarde draaien? Gelezen. Apeirogon? Gelezen. Trans-Atlantisch? Nog niet gelezen, staat in de boekenkast op mij te wachten. Uit voorgaande zou u kunnen afleiden dat ik uw werk volg. Dat is inderdaad zo, ik kan en wil het niet ontkennen. Meer nog, ik durf mij zelfs fan te noemen. Veel van uw boeken heb ik gelezen, nooit hebt u mij teleurgesteld. Dat lijkt mij een perfecte wisselwerking tussen auteur en lezer. U levert, ik ontvang. Met heel veel plezier. Bij uw nieuwste boek, Twist, wist ik wat mij te wachten stond. Alweer een unieke leeservaring. Daarvan was ik zeker. Dat kon niet misgaan. Om u nu al gerust te stellen, kan ik zeggen dat uw nieuwste boek op alle mogelijke manieren beantwoordde aan mijn verwachtingen.
Met uw boeken hebt u mij al vele richtingen uitgestuurd. Met uw boeken ben ik al de hele wereld rondgereisd. Deze keer stuurt u mij naar Zuid-Afrika. Naar Congo. Dat is helemaal geen probleem. Ik ben een reiziger. Verre bestemmingen schrikken mij niet af. Moeilijker wordt het wanneer u mij naar de bodem van de zee stuurt. De diepzee. Ik ben geen ervaren zwemmer. Pas op mijn vijfenveertigste leerde ik eindelijk te zwemmen. Ik had zwemlessen cadeau gekregen van vrienden. Een zwemkampioen zal ik nooit worden. Maar ik kan mij behelpen. Ondanks die beperking aarzel ik niet in het water te springen. Aarzel ik niet naar de bodem te duiken. Want u leidt mij. Dan weet ik, ik ben in goede handen.
Daarom stap ik aan boord van een vrachtschip dat datakabels in de diepzee repareert. Samen met Anthony Fennell, de hoofdrolspeler/verteller in uw boek. Hij is journalist. Terwijl schrijven zijn job is, lukt het de laatste tijd niet meer. Om opnieuw te kunnen schrijven, zou hij de wereld in moeten. Wat hij nodig heeft, is een verhaal over verbinding. Over genade. Over herstel. Zijn redacteur meent daarvoor het juiste verhaal te hebben. Een verhaal over een kabelbreuk. Dat verhaal is de reden van zijn inscheping. Dat verhaal is het begin van uw boek.
Wat begint met het verhaal over een kabelbreuk wordt al snel veel meer. Het verhaal dijt uit. Het verhaal vertakt. Al snel lezen wij het verhaal van Joseph Conway, de kapitein van het vrachtschip. Wij krijgen het verhaal van Zanele, de vrouw van Joseph. Wij krijgen het verhaal van Anthony. Wij krijgen het verhaal van de bemanning. Wij krijgen het verhaal van het onderwaterleven. Wij krijgen het verhaal van het freediven. Het zou te versnipperd zijn. Maar dat is het niet. U bent de dirigent. U brengt alle verhalen samen tot een optimaal samenwerkend orkest. Tot een meerstemmig muziekstuk. Van de vele elementen maakt u één geheel. Eén overtuigend geheel. Eén geheel, dat de lezer meesleept. Wat u Anthony laat doen, is de verspreide stukken van een verhaal zo te herschikken dat ze een soort samenhang vertonen. Iets wat wij allemaal, in het echte leven, constant trachten te doen.
Verbinding, dat is het centrale thema. Uiteraard. Dat moet toch wel duidelijk zijn. Inderdaad, dat was mij duidelijk. U schrijft wat er gebeurt als één datakabel breekt. Als dingen plots niet meer kunnen doorgestuurd worden. U schrijft wat er gebeurt als internet wegvalt. Als er geen signaal meer is. U vraagt zich af wie wij zijn als dat gebeurt. Als wij afgesneden zijn van de wereld en gedwongen worden op onszelf terug te vallen.
Toch ziet u die verbinding ruimer. U kijkt verder dan enkel die letterlijke betekenis. U kijkt net zozeer naar de eerder figuurlijke betekenis. U laat uw licht schijnen over de relaties. De menselijke relaties. De relatie van mens tot mens. U graaft. U zoekt. U ontdekt.
Dat zou alles kunnen zijn. Maar dat is het niet. U voegt graag nog een extra laagje toe. Om dat te kunnen doen, laat u Joseph Conway verdwijnen. Hij verdwijnt zonder enig spoort achter te laten. Een zoektocht begint. Alweer moet een verhaal gereconstrueerd worden. Een raadsel moet opgelost worden. Waarbij wij dus een weg moeten zoeken naar de waarheid. Of de dichtst mogelijke benadering van die waarheid. Daarvoor moeten wij ons een weg banen doorheen gissingen, mogelijkheden, theorieën, speculaties.
Vele verhalen moeten verteld worden. Maar het ene verhaal staat niet in de weg van het andere. Integendeel, alle verhalen versterken elkaar. Terwijl ik mij laat meedrijven op al die verhaallijnen, ben ik nog alert genoeg om niet ongevoelig te zijn voor uw taal. Uw literaire taal. Herhaaldelijk hou ik halt om even te bekomen. Van wat ik gelezen heb. Van de schoonheid waarmee het geschreven werd. Soms sta ik perplex en wil ik hele zinnen kopiëren. Uitvergroten en ophangen in mijn woonkamer. Om mij blijvend te herinneren aan die mooie dingen, die u geschreven hebt.
Beste Colum. In uw boek schrijft u dat weinig verhalen die we in ons hebben ooit fatsoenlijk worden uitgesproken. Dat kan zo zijn. Als ik naar mijzelf kijk, meen ik verhalen in mij te dragen die nog niet gezegd werden. In dit boek graaft u naar die verhalen. U brengt de verhalen van uw hoofdrolspelers naar de oppervlakte. Dat doet u in een wervelend boek. In een schitterend boek. Op de achterflap van uw boek staat een uitspraak van Elif Shafak. Zij zegt dat u een van onze grootste verhalenvertellers bent. Ik kan haar enkel bijtreden. Want opnieuw las ik een boek van u. Opnieuw liet ik mij meedrijven. Opnieuw was ik volledig in de ban. Daarvoor wil ik u bedanken. Van ganser harte. Dank dus. Dank. Dank. Dank.
Met vriendelijke groeten.
Reactie plaatsen
Reacties